Waarom we geen edibles verkopen

“Hebben jullie ook spacecake?” Een vraag die we elke week wel een paar keer aan de bar horen, vaak van bezoekers die net uit een andere stad of een ander land komen. Het antwoord is steevast nee. We leggen hieronder uit waarom — en eerlijk gezegd ook waarom we het, als het aan ons lag, wel zouden willen verkopen.

Wat is de Damocles­wet?

Artikel 13b van de Opiumwet — in de wandelgangen “de Damocles­wet” genoemd — geeft de burgemeester de bevoegdheid om panden te sluiten waar drugs worden verkocht, verstrekt of aanwezig zijn. Genoemd naar het zwaard van Damocles: een sluitingsbevel hangt boven elke coffeeshop, en als de gedoog­voorwaarden worden overtreden valt het.

In Hengelo is dat vertaald naar het Damocles­beleid Hengelo, van kracht sinds 9 september 2020. Voor coffeeshops is de straf bij een ernstige overtreding stevig: drie tot twaalf maanden dicht. Voor een buurtcoffeeshop die al sinds 1988 op dezelfde plek zit is een sluiting van drie maanden geen tikje op de vingers — dat is einde verhaal.

De gedoog­voorwaarden

Een coffeeshop in Nederland is technisch gezien strafbaar bezig en wordt alleen gedoogd zolang aan een lijst voorwaarden wordt voldaan. Die staan landelijk bekend als de AHOJGI-criteria:

• A — geen affichering (geen reclame)
• H — geen harddrugs
• O — geen overlast
• J — geen verkoop aan jeugd
• G — geen verkoop van grote hoeveelheden (max 5 g per persoon per dag)
• I — alleen aan ingezetenen van Nederland

Daarbovenop mag een burgemeester eigen voorwaarden toevoegen. En dat is precies waar het in Twente om edibles gaat.

De regionale lijn in Twente

In heel Twente mogen alleen drie steden coffeeshops hebben: Enschede, Hengelo en Almelo. De drie burgemeesters trekken op het coffeeshop­dossier al jaren samen op — wat ondernemers­technisch betekent dat een afspraak in Hengelo zelden alleen in Hengelo blijft.

De afspraak in onze regio is: alleen gedroogde cannabis en hasj. Geen edibles. Geen spacecake, geen gummies, geen brownies, geen wietboter, geen drank, geen tinctuur. Wij verkopen droog product, omdat ons niets anders is toegestaan.

Landelijk bestaat er trouwens een grijze zone. Een richtlijn uit 2006 (oorspronkelijk Amsterdam) staat onder strikte voorwaarden voor­verpakte spacecake toe — per plak verpakt, met een meertalige bijsluiter, gemaakt van geraspte wiet (geen extract). En sinds het wiet­experiment in een aantal aangewezen experiment­gemeenten zijn edibles van geregistreerde telers expliciet onderdeel van het toegelaten assortiment. Wij zitten in geen van beide regimes. De burgemeester van Hengelo staat het niet toe, en daarmee houdt het voor ons op.

En eerlijk: wij hadden die lijn niet getrokken

Wij zijn het, om twee inhoudelijke redenen, niet met dit verbod eens.

Eén: voor het effect hoef je niet te roken. Cannabis biedt mensen iets — anders zouden ze de winkel niet binnenstappen — en de gezond­heids­schade die er aan vastzit zit voor het overgrote deel in de rook, niet in de werkzame stof. Verbranden levert teer op, koolmonoxide, bekend spul uit het sigaretten­onderzoek. Een edible omzeilt dat hele pakket. Dat is een serieus harm-reduction­argument, en het ligt al jaren op tafel. Dat een coffeeshop dat alternatief níet mag aanbieden, terwijl dezelfde stof in droge vorm wél de toonbank over gaat, is medisch gezien een rare keuze.

Twee: de “dosering is te ingewikkeld” redenering geldt niet voor een goede coffeeshop. Een edible werkt anders dan een joint — langzamer, sterker, langer — en dat moet je weten voor je eraan begint. Wij doen al sinds 1988 niets anders dan onze bezoekers daar­over voorlichten: bij elke nieuwe klant, bij elke product­wijziging, bij elke vraag aan de bar. Wij zijn niet de schakel waar dosering uit de hand loopt. Als de wetgever vooral bang is voor onvoor­bereide gebruikers, dan is een goed opgeleide coffeeshop nou juist de plek waar dat opgevangen wordt — niet de plek waar het verboden moet worden.

Dat betekent niet dat de zorgen rond edibles onzin zijn. Ze zien er als gewone snack uit — dat is een echt risico in een huishouden met kinderen of dieren. Onbedoeld eten gebeurt. Dat hoort daarom op de verpakking, in de voorlichting, in de hoeveelheid per portie. Maar dat zijn redenen om edibles te reguleren, niet om ze in een coffeeshop te verbieden terwijl droge wiet vrij verkrijgbaar is.

Wat dat voor jou betekent

Praktisch: bij ons koop je wiet of hasj, en je gaat naar huis. Als je het thuis bij je avondeten verwerkt — bak­papier, boter, geduld — dan is dat je eigen keuken, je eigen verantwoordelijkheid, en niet iets wat wij in de winkel kunnen begeleiden.

Lees in dat geval eerst Wat doet je lichaam met THC. De kern: edibles werken pas na 30 tot 90 minuten en zijn vaak sterker dan je verwacht, want je lever maakt er onder­weg 11-hydroxy-THC van. Drie regels die je nergens spijt van krijgt:

• Begin laag. Een vierde van wat je dacht. Eerlijk.
• Wacht 90 minuten voor je conclusies trekt. Geen “ik pak er even nog eentje.”
• Plan je avond ervoor. Geen autorit. Iets te eten. Een rustige omgeving.

Korte samenvatting

• Edibles zijn in Hengelo niet toegestaan voor coffeeshops. Dat is een keuze van de burgemeester, gebaseerd op artikel 13b van de Opiumwet (de Damocles­wet). Dezelfde lijn loopt door Enschede en Almelo.
• Landelijk bestaat een grijze zone (richtlijn 2006, wiet­experiment) maar die geldt voor ons niet.
• Wij zijn het met dit verbod inhoudelijk niet eens — voor het effect hoeft niemand te roken, en een coffeeshop met 38 jaar voorlichtings­ervaring is nou juist de plek waar verstandig gebruik geleerd wordt.
• Zolang de regels zijn zoals ze zijn, houden we ons eraan. Bij vragen aan de bar: gewoon vragen.